AMED - Kürt yazar, dilbilimci ve çevirmen Mehmet Emin Bozarslan’ı anlatan yeğeni Mahmut Bozarslan, amcasının Kürtçenin yaşamın tüm alanlarında konuşulması için mücadele yürüttüğünü söyledi.

 

Kürt yazar, dilbilimci ve çevirmen Mehmet Emin Bozarslan, 48 yıldır sürgünde yaşadığı İsveç’in Uppsala kentinde 9 Şubat günü 92 yaşında yaşamını yitirdi. Kürtçe alfabe, sözlük çalışmaları ve çok sayıda çevirisiyle Kürt dilinin korunması ve geliştirilmesine önemli katkılarda bulunan Bozarslan, geride 50’den fazla eser bıraktı.  1934 yılında Amed'in Licê ilçesinde dünyaya gelen Bozarslan, geleneksel medrese eğitimiyle yetişti. Türkçeyi ve okuma-yazmayı kendi çabalarıyla öğrenen Bozarslan, dışarıdan sınavlara girerek 1956 yılında müftü oldu. Ancak kaleme aldığı eleştirel eserler nedeniyle müftülük görevinden iki kez uzaklaştırıldı. 

 

SÜRÜGÜN TUTUKLAMA VE GÖZALTI

 

Bozarslan, 1968 yılında yayımladığı “Kürtçe Alfabe” (Alfabê) adlı eseriyle modern Türkiye tarihinde bir ilke imza attı. Ancak bu eser yayımlandığı gün toplatıldı ve Bozarslan “bölücülük” suçlamasıyla tutuklandı. 12 Mart 1971 askeri muhtırasının ardından yeniden tutuklanan Bozarslan, 1974 yılına kadar cezaevinde kaldı. Oğlu Gani Bozarslan Mayıs 1977’de İstanbul’da katledildi. Failleri ise meçhul kaldı. Ölüm tehditleri alan ve yargıda bekleyen cezaları olan Bozarslan, 1978’te İsveç’e göç etmek zorunda kaldı. Bozarslan, sürgün yıllarında kurduğu Deng Yayınevi aracılığıyla Kürt edebiyatının temel eserlerini modern Latin harflerine aktararak yok olmaktan kurtardı.

 

'MEMLEKET HASRETİYLE YAŞAMINI YİTİRDİ'

 

Amcasının Kürt dili ve kültürü için 92 yaşına kadar kesintisizi bir şekilde mücadele yürüttüğünü kaydeden Mahmut Bozarslan, “92 yaşında yaşamını yitirdi. Yaşamını Kürt dil ve kültürüne adadı. Medrese okudu. Sonra müftü oldu. Bu görevini sürdürürken Kürtçenin gelişimi için çalışma yürüttü. Kürtçe alfabeyi Latin alfabesine çevirdi ve 91 yaşına kadar çalışmasını yürüttü. 2017’de ziyaretine gittim.  Yoğun bir şekilde çalışıyordu. Sabah başladığı işini gece saatlerine kadar devam ettiriyordu.  Kitabını bitirip memlekete gelmeyi düşünüyordu. Sonra araya pandemi girdi. Memleket hasreti ile yaşamını yitirdi” diye konuştu.

 

 

‘YAŞAMIN HER ALANLIDA KÜRTÇE KONUŞULMASINI İSTİYORDU’

 

Bozarslan’ın isteğinin Kürtçenin gelişimi olduğunu ve bunun için son nefesine kadar çalışma yürüttüğünü kaydeden Bozarslan, “Evde, pazarda, çarşıda yaşamın her yerinde Kürtçe konuşulmasını istiyordu. Yaşamını Kürt ve Kürtçeye adadı” dedi. 

 

Amcasının devletin baskıcı politikalarına karşı Kürtçeyi zor koşullar altında Kürt halkına ulaştırdığını kaydeden Bozarslan, “Oğlu failli meçhul bir şekilde katledildi. Kendisi de tutuklandı. Çok kez sürgüne maruz kaldı. Ölüm tehditleri aldı. Sırf Kürtçe çalışma yürüttüğü için bunları yaşadı. İsveç’e göç etmeseydi katledilme tehlikesi ile karşı karşıya kalırdı. Müftü olduğu dönemde imam olan arkadaşları, Kürtçe dergileri çuvala koyup köy köy dolaştırıp halka Kürtçe öğretiyordu. Dergileri arkadaşlarına o veriyordu. Yaşamını yitirdiği güne kadar da Kürtçenin gelişimi için mücadele etti. Bizde onun yolunda yürümeye devam edeceğiz” diye konuştu.

 

MA / Fethi Balaman